SCHRIJFPROBLEMEN BIJ KINDEREN
Schrijfproblemen bij kinderen: het handschrift van je kind zegt meer dan je denkt.
Laatst stuurde een juf mij een bericht over de lengte van een potlood. Er stond in dat je een potlood van zeven centimeter eigenlijk meteen moet weggooien. Thuis heb ik dit gelijk getest met mijn oudste kind. En ja, een potlood van zeven centimeter is echt te kort.
Schrijfproblemen komen vaker voor dan je denkt
Schrijfproblemen bij kinderen komen nog steeds veel voor. Toch weten ouders en leerkrachten de weg naar de kinderfysiotherapeut niet altijd te vinden. Dat is jammer, want juist in het proces van leren schrijven kan een kinderfysiotherapeut veel ondersteunen. De druk op kinderen en op leerkrachten is al groot genoeg, dus een beetje extra hulp kan veel verschil maken.
Een net handschrift zegt niet alles
Het handschrift van je kind kan heel netjes ogen, maar toch verkeerd zijn aangeleerd. Bijvoorbeeld wanneer een letter op de verkeerde plek wordt gestart. Denk aan de letter ‘d’ die bovenaan bij de stok wordt begonnen in plaats van bij de buik. Is dat heel erg? Dat valt mee, maar al die kleine details samen bepalen hoe vloeiend en ontspannen een kind uiteindelijk schrijft.
Ook al gebruiken kinderen tegenwoordig veel een Chromebook, er moeten nog altijd hele stukken met de hand worden geschreven. Daarbij komt iets belangrijks kijken: kinderen die regelmatig met de hand schrijven, leren beter lezen en onthouden woorden ook beter. Tijdens schrijven zijn meerdere hersengebieden actief voor motoriek, taal en geheugen. Dit helpt bij het verwerken en bewaren van informatie.
Wat zegt een handschrift nog meer?
Aan een handschrift is vaak meer te zien dan alleen netheid. Soms valt op dat een kind erg hard op het potlood drukt. Een te hoge pendruk kan later zorgen voor kramp en pijnklachten in hand, arm of nek.
Het afgelopen jaar kwamen er drie middelbare scholieren bij mij in de praktijk. Hun handschrift was zo onleesbaar dat ze lagere cijfers haalden. Docenten konden simpelweg niet lezen wat er stond. Sommige leerlingen konden hun eigen aantekeningen zelfs niet meer ontcijferen, waardoor leren nog lastiger werd.
Het grote verschil tussen middelbare scholieren en basisschoolkinderen is dat de oudere leerlingen zelf last hebben van hun handschrift en er dus iets aan willen doen. Daarom een advies aan leerkrachten in het basisonderwijs: laat kinderen soms werk opnieuw schrijven. Door herhaling wordt het handschrift beter. Kinderen doen ook vaak extra hun best om te voorkomen dat ze het nog eens over moeten doen. Let daarbij niet alleen op hoe het eruit ziet, maar ook op hoe de letter daadwerkelijk wordt geschreven.
Hieronder een overzicht mogelijke problemen in het schrijven:
- Te hoge pendruk
kan op langere termijn pijnklachten geven - Te lage pendruk
kan zorgen voor onleesbaar handschrift en is soms onderdeel van lage spierspanning in meerdere lichaamsdelen - Letters op de verkeerde manier schrijven
komt door te weinig herhaling of controle en zorgt op lange termijn voor minder vloeiend schrijven - Slordig handschrift
letters worden afgeraffeld en lijken soms op elkaar, zoals ‘a’ en ‘u’ - Verkeerde pengreep
kan op termijn kramp geven of maakt schrijven vermoeiend - Te weinig precisie
jonge kinderen schrijven eerst groot vanuit de schouder, daarna vanuit elleboog, pols en uiteindelijk de vingers. Wanneer de fijne bewegingen onvoldoende ontwikkelen, blijven letters groot en grof
Kleine tips kunnen al groot verschil maken
Soms zijn het simpele, praktische tips die meteen verschil maken. Heb je twijfels over het handschrift van je kind of leerling of wil je weten wat er mogelijk is? Je mag altijd contact met mij opnemen.

Lisa van Hooydonk
MSC Kinderfysiotherapeut
MEER INFORMATIE?
WIJ HELPEN U GRAAG
Wil je meer weten over dit onderwerp? Neem contact op!
